2. Identiteit cirkels
De identiteitscirkel helpt je om de verschillende kanten van jezelf zichtbaar te maken. Niet als een etiket, maar als een open en veranderlijk beeld. Wie je bent, wat je belangrijk vindt, waar je bij hoort, wat je denkt, voelt en gelooft, het krijgt allemaal een plek.
In deze les ontdek je hoe de identiteitscirkel werkt, hoe je hem kunt gebruiken in de klas, en wat het proces losmaakt bij leerlingen. We laten voorbeelden zien, geven tips, en nodigen je uit om er zelf een te maken.
Net als in de rest van deze training werken we niet vanuit theorie, maar vanuit verhalen, creativiteit en nieuwsgierigheid.
De identiteitscirkel is geen test , het is een uitnodiging om jezelf beter te leren kennen.
Wat maakt de identiteitscirkel bijzonder?
De identiteitscirkel nodigt uit tot nuance. Je hoeft jezelf niet in één hokje te stoppen. Sterker nog: het laat juist zien dat we uit meerdere delen bestaan.
Leerlingen ontdekken vaak kanten van zichzelf die ze niet eerder benoemden en herkennen dat ook bij elkaar. Dat maakt de cirkel niet alleen een hulpmiddel voor zelfkennis, maar ook voor empathie. Een leerling die zichzelf 'grappig', 'gelovig', 'stil' én 'zorgzaam' noemt, leert: ik mag tegenstrijdig zijn. En: ik bén meer dan wat anderen van mij zien.
Bekijk de video
Je Identiteit cirkel in 5 stappen
Stap 1 - Begrijp het idee
De identiteitscirkel laat zien uit welke onderdelen jouw identiteit bestaat. Het is geen test of vaste uitkomst, maar een manier om te verbeelden wat belangrijk voor je is. Bekijk een paar voorbeelden ter inspiratie.
Stap 2 - Bedenk jouw bouwstenen
Schrijf op een los blaadje woorden of korte zinnen die iets zeggen over wie jij bent. Denk aan rollen, overtuigingen, talenten, gevoelens, achtergronden of dromen.
Stap 3 - teken je cirkel
Teken een ronde cirkel, bijvoorbeeld met behulp van een bord.
Stap 4 - Verdeel en geef betekenis
Verdeel de cirkel in stukken, net zoveel als je op je lijst hebt. Maak de vakken groter of kleiner, afhankelijk van hoe belangrijk dat onderdeel voor jou is.
Stap 5 - Deel en luister
Vertel in tweetallen of groepjes iets over jouw cirkel. Luister ook naar de ander. Stel vragen, zoek verbinding, wees nieuwsgierig en respectvol.
Docent Opdracht
Voor je met je leerlingen aan de slag gaat, begin je bij jezelf. Maak jouw eigen identiteitscirkel, net als de leerlingen straks gaan doen.
Maak jouw eigen identiteitscirkel
Neem een A4, trek een cirkel (bijvoorbeeld met een bord) en verdeel die in vakken. Denk na over wat jou vormt: rollen, overtuigingen, eigenschappen, herinneringen, mensen, plekken.Welke woorden of beelden horen bij jou? Wat neem jij mee de klas in, zichtbaar of onzichtbaar?
Je hoeft je cirkel met niemand te delen, al mag het natuurlijk wel. Het gaat erom dat je zelf voelt hoe het is om op deze manier naar jezelf te kijken. Dat maakt het verschil in de klas.
Leerling activiteiten
Wil je een programma maken dat zich over meerdere weken uitstrekt? Dan is het slim om niet meteen te beginnen met het maken van de identiteitscirkel. Start liever met laagdrempelige werkvormen zoals het Rad van Identiteit, het spel ‘Over de Lijn’ of de kletskaarten.
Deze activiteiten helpen leerlingen om op een speelse en veilige manier na te denken over zichzelf, en om te wennen aan het delen van persoonlijke verhalen. De identiteitscirkel is krachtig, maar ook persoonlijk. Het werkt beter als leerlingen er geleidelijk naartoe groeien en zich gezien en gehoord voelen voordat ze echt iets van zichzelf laten zien.
Voorbeelden Identiteit cirkels
Hier vind je vier voorbeelden van identiteit cirkels die jou en je leerlingen kunnen inspireren om je eigen cirkel te maken.
Wie ben jij in drie woorden?
Laat elke leerling voor zichzelf drie woorden opschrijven die iets zeggen over hun identiteit.
Laat daarna leerlingen in tweetallen of kleine groepjes delen:
Waarom koos je deze drie woorden?
Waren sommige woorden makkelijk, andere moeilijk?
Zijn er woorden die je liever niet had genoemd?
Doel: Leerlingen oefenen met het verwoorden van hun identiteit in eenvoudige taal, zonder dat het meteen te persoonlijk of te complex wordt. Dit bereidt hen voor op de lagen van de identiteitscirkel.
Nederlandse identiteit met Arjen Lubach
Kijk hoe Arjen Lubach de draak steekt met Nederlandse Identiteit. Een goede les, want je moet identiteit ook kunnen relativeren. Een te sterke, fundamentalistische identiteit laat immers weinig ruimte voor andersdenkenden.
Tips
Om stap voor stap toe te werken naar identiteitscirkels in jouw klas
- Begin met speelse en veilige opdrachten (zoals ‘in drie woorden’) om taal te vinden voor identiteit.
- Laat leerlingen eerst oefenen met kijken, luisteren en vertellen – zonder meteen iets te hoeven ‘maken’.
- Kies bij voorkeur voor kleine groepjes of tweetallen: dat vergroot het gevoel van veiligheid.
- Durf ook eigen vragen en twijfels in te brengen. Leerlingen voelen zich sneller vrij als jij ook jezelf laat zien.
- Als een leerling zegt: “Ik weet het niet,” is dat geen mislukking — maar een kans om samen te verkennen.
- Identiteitscirkels zijn geen test of diagnose. Ze helpen om na te denken over wie je bent en kunt zijn.
Links en verdieping
In gesprek over identiteit
Stichting School & Veiligheid
Hoe praat je met leerlingen over wie ze zijn, op een manier die nieuwsgierigheid en openheid bevordert?
https://www.schoolenveiligheid.nl/dossier/identiteit/
Artikel: “Je identiteit is nooit af”
NEMO Kennislink
Toegankelijk artikel over hoe identiteit zich ontwikkelt en waarom het nooit ‘klaar’ is.
https://discussi%C3%ABrenkunjeleren.nl/lesmateriaal/wie-ben-ik/
Comments are closed.