Identiteit & Motivatie
Hoe komt het dat sommige leerlingen volledig opgaan in een opdracht, terwijl anderen afhaken zodra jij stopt met ‘motiveren’? Wat als motivatie niet iets is wat je moet opwekken, maar iets wat al in elke leerling aanwezig is – zolang je weet hoe je het aanspreekt?
Elke leerling is altijd gemotiveerd. Ook degene die niet meedoet of afhaakt. De vraag is niet óf er motivatie is, maar waarvoor. De één is gemotiveerd om straf te vermijden, een ander wil aandacht krijgen of erbij horen, weer een ander wil zichzelf ontwikkelen of iets beter leren. De bron van die motivatie verschilt – en maakt het verschil tussen korte termijn gedrag en duurzame betrokkenheid.
In deze les leer je hoe motivatie en identiteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Je leert hoe jij een leeromgeving kunt creëren waarin leerlingen zichzelf herkennen.
Bekijk de onderstaande video.
"Motivatie groeit daar waar leerlingen zichzelf herkennen in wat ze leren – niet omdat het moet, maar omdat het ertoe doet."
Bekijk devideo
Docent Opdracht
Reflectieopdracht 1: De motivatie-aanpak onder de loep
Vraag: Denk terug aan een recente les waarin je probeerde leerlingen te motiveren.
Wat deed je precies (bijv. complimenteren, beloning, vrijheid geven, gesprek voeren)?
Was die motivatie vooral extern of intern bij de leerling?
Wat zag je gebeuren bij de betrokkenheid van je leerlingen?
Reflectieopdracht 2: Identiteit in jouw klas
Vraag: Kies één leerling die goed gemotiveerd lijkt én één waarbij dat minder vanzelf gaat.
Waar zie je bij deze leerling ruimte of belemmering voor autonomie, competentie of verbondenheid?
Op welke manier draagt jouw aanpak bij aan of belemmert het de identiteitsontwikkeling van deze leerling?
Leerling Activiteiten
Wie wil ik zijn?” – Doelen en mindset
Doel: Leerlingen verbinden hun persoonlijke doelen aan hun identiteit en leerhouding.
Werkwijze:
Laat leerlingen een A4-vel in drie delen verdelen:
Wie ben ik nu? (3 kernwoorden + toelichting)
Wie wil ik zijn over een jaar? (karakter, gedrag, interesses)
Wat kan ik deze week doen om een stapje dichterbij te komen?
Bespreek in duo’s of kleine groepjes.
Laat leerlingen één actie concreet formuleren en uitvoeren die week.
“Mijn pad tot hier” – Verhaal als krachtbron
Doel: Leerlingen ontdekken welke ervaringen hen gevormd hebben.
Werkwijze:
Laat leerlingen op een tijdlijn drie momenten aanduiden waarop ze trots waren of veel geleerd hebben (school, hobby, privé).
Schrijf of teken bij elk moment: Wat gebeurde er? Wat leerde ik? Wat zegt dit over mij?
Laat leerlingen hun tijdlijn presenteren aan een klasgenoot.
“Wat drijft mij?” – Waarden en motivatie
Doel: Leerlingen leren hun motivatie beter kennen en koppelen die aan persoonlijke waarden.
Werkwijze:
Laat leerlingen uit een lijst van waarden (zoals eerlijkheid, avontuur, groei, respect) de drie kiezen die voor hen het belangrijkst zijn.
Bespreek per waarde: Wanneer voelde ik dit het sterkst in een opdracht of project?
Laat ze bedenken: Hoe kan ik deze waarde meer ruimte geven in mijn schoolwerk?
Tips
Om aan de slag te gaan met identiteit en motivatie bij jou in de klas
Om aan de slag te gaan met motivatie en identiteit in jouw klas hoef je geen rigoureuze veranderingen door te voeren. Begin klein. Kies één leerling, één les, of één werkvorm waarin je bewust ruimte geeft aan autonomie, verbondenheid of competentie. Observeer het effect. Stel vragen. Geef ruimte voor reflectie.
Verzamel verhalen van je leerlingen. Luister met aandacht. En wees niet bang om zelf ook iets van jezelf te laten zien – want ook jouw identiteit als docent speelt een rol in de leeromgeving die je creëert.
Stap voor stap bouw je zo aan een klas waarin motivatie niet afhangt van externe prikkels, maar groeit vanuit wie leerlingen zijn en willen worden.
Comments are closed.