Formatief handelen

met exit tickets

Wat zijn exit tickets?

Een exit ticket is een korte, laagdrempelige opdracht die leerlingen aan het einde van de les invullen. Het is een 'kaartje' dat leerlingen moeten inleveren om de klas te verlaten. Deze simpele oefening geeft je snel inzicht in wat je leerlingen hebben geleerd, begrepen of waar ze nog moeite mee hebben. Het belangrijkste is dat ze niet worden gebruikt voor een cijfer, maar om onmiddellijke feedback te verzamelen die je informeert over je volgende stappen.

Het is niet de toets die bepaalt of een leerling heeft geleerd, maar de vraag die je stelt vóór ze de klas verlaten.

Waarom zijn ze zo effectief voor formatief handelen?

Formatief handelen draait om het continu verzamelen van informatie van leren om de instructie aan te passen. Exit tickets passen hier perfect bij, omdat ze:

Snel in te zetten zijn: Ze kosten slechts een paar minuten om in te vullen en te verzamelen.
Makkelijk te analyseren zijn: Je kunt de antwoorden snel bekijken om een beeld te krijgen van het begrip in de klas.
Laagdrempelig zijn voor leerlingen: Omdat ze niet meetellen voor een cijfer, zijn leerlingen eerder geneigd om eerlijk te zijn over wat ze wel en niet weten.

Een simpele vraag: een verhaal uit de klas

Stel je voor dat je net een les hebt gegeven over de oorzaken van de Franse Revolutie. Je hebt een goed gevoel over de les, je hebt de belangrijkste punten behandeld en de leerlingen lijken betrokken. Om het begrip te controleren, besluit je een exit ticket te gebruiken met de simpele vraag: "Wat is één ding dat je vandaag hebt geleerd over de oorzaken van de Franse Revolutie?"

Je verzamelt de antwoorden terwijl de leerlingen de klas verlaten.

Antwoord 1: "Ik wist niet dat de koning en koningin zo luxe leefden terwijl de mensen honger leden."
Antwoord 2: "Het klinkt alsof de Staten-Generaal heel oneerlijk was."
Antwoord 3: "Ik snap nog steeds niet helemaal hoe de schuld van de Amerikaanse Revolutie een oorzaak was."

Terwijl je de antwoorden leest, realiseer je je iets belangrijks. De eerste twee leerlingen hebben belangrijke concepten begrepen die te maken hebben met sociale ongelijkheid en politieke systemen. Het derde antwoord laat daarentegen zien dat de leerling het nog niet helemaal begrijpt. Deze informatie is van onschatbare waarde! Zonder de exit ticket zou je waarschijnlijk zijn overgegaan naar het volgende onderwerp, ervan uitgaande dat iedereen de economische factoren begreep. In plaats daarvan weet je nu dat je aan het begin van je volgende les kort de financiële crisis en het verband met de Amerikaanse Revolutie moet herhalen.

Dit is de essentie van formatief handelen: het gebruiken van feedback van leerlingen om weloverwogen beslissingen te nemen over je onderwijs.

Zo maak je visueel aantrekkelijke exit tickets

Een goede exit ticket is kort en direct gekoppeld aan het leerdoel van je les. Je kunt ze zelf maken op een simpele strook papier, maar je kunt ze ook snel en makkelijk visueel aantrekkelijk maken met een handige tool zoals Canva voor Onderwijs.

Wat is Canva?
Canva is een gebruiksvriendelijk online ontwerpprogramma. De educatieversie, Canva voor Onderwijs, geeft docenten gratis toegang tot alle premium functies. Het grote voordeel is dat je niet vanaf nul hoeft te beginnen. Je vindt er talloze templates die speciaal zijn ontworpen voor het onderwijs, inclusief sjablonen voor exit tickets. Dit bespaart je veel tijd en zorgt ervoor dat je exit tickets er professioneel en aantrekkelijk uitzien voor je leerlingen.

Een paar tips voor het ontwerpen van je exit ticket in Canva:

Zoek in Canva naar 'exit ticket' of 'exit slip' om geschikte sjablonen te vinden.
Pas de vragen aan zodat ze perfect aansluiten bij jouw leerdoel.
Gebruik duidelijke lettertypen en illustraties die passen bij je onderwerp.
Print de tickets en knip ze uit, of deel ze digitaal met je leerlingen.

Heb je nog geen Canva-account voor Onderwijs? Je kunt hier lezen hoe je het gratis aanvraagt.

Docent Opdracht

Jouw opdracht

Kies een les die je volgende week gaat geven.
Formuleer minstens twee exit ticket-vragen die direct aansluiten bij het leerdoel van die les.
Ontwerp je exit ticket, bijvoorbeeld met Canva.
Beschrijf hoe je de antwoorden zult gebruiken. Hoe zal de feedback die je van je leerlingen ontvangt, de planning van je volgende les beïnvloeden?

Optionele uitdaging:

Test je exit ticket daadwerkelijk uit in je komende les.
Reflecteer daarna: Wat viel je op aan de antwoorden van de leerlingen? Bevestigden of veranderden ze je aannames over wat de leerlingen hebben geleerd? Hoe heb je je les aangepast als gevolg hiervan?