• Home
  • Blog
  • Week tegen Pesten: Activiteiten voor een veilige klas

Week tegen Pesten: Activiteiten voor een veilige klas

Week tegen pesten

0 comments

Week tegen Pesten 2026: Een plek voor iedereen! Toch?

Activiteiten voor een veilige klas waarin iedereen erbij hoort

Van 21 t/m 25 september 2026 is het de Week tegen Pesten. Het thema van dit jaar is ‘Een plek voor iedereen! Toch?’ en draait om een belangrijke vraag: zeggen we alleen dat iedereen erbij hoort, of ervaart iedere leerling dat ook echt zo?

Wie vindt gemakkelijk zijn plek in de groep? Wie wordt soms buitengesloten of over het hoofd gezien? En wat kunnen leerlingen zelf doen om ervoor te zorgen dat iedereen zich gezien, gehoord en welkom voelt?

Pesten is niet alleen iets tussen een pester en degene die wordt gepest. Het is een groepsproces en juist daarom speelt de hele klas een rol bij het creëren van een veilige sfeer.

Als leerkracht of docent kun je daar veel in betekenen. Met gesprekken, groepsvormende werkvormen en praktische activiteiten laat je leerlingen nadenken over erbij horen, buitensluiten, respect en opkomen voor elkaar.

In dit blog vind je activiteiten voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs die je direct kunt inzetten tijdens de Week tegen Pesten én daarna. Want een plek voor iedereen creëer je niet in één week. Daar werk je het hele schooljaar samen aan.

Wat verstaan we onder pesten?

Pesten is geen gewone ruzie of een meningsverschil. Het is structureel gedrag waarbij één leerling keer op keer het mikpunt wordt.

Drie veelvoorkomende vormen van pesten

  • Verbaal en fysiek pesten: schelden, roddelen, duwen of slaan. Dit gebeurt vaak zichtbaar voor de groep en heeft directe impact op de sfeer.
  • Meidenvenijn: Een subtiele vorm van pesten die vaak aan de aandacht van de docent ontsnapt.. Uitsluiten, negeren of subtiel roddelen. Voor buitenstaanders lastig te zien, maar voor het slachtoffer zeer ingrijpend.
  • Cyberpesten: online kwetsen via WhatsApp, Instagram of TikTok. Het stopt niet bij het einde van de schooldag en kan zich razendsnel verspreiden.

Pestgedrag kan zich razendsnel verspreiden op een schooldag. Daarom is het belangrijk om de signalen op tijd te herkennen. Hoe eerder je ingrijpt, hoe kleiner de kans dat het gedrag zich ontwikkelt tot een hardnekkig patroon.


cyberpesten
Conflicten in de klas
orde in de klas

Klassenmanagement als basis voor veiligheid

Een veilige klas ontstaat niet vanzelf. Het begint met duidelijkheid en structuur, maar ook met een docent die oog heeft voor de dynamiek in de groep. Als leerlingen weten waar ze aan toe zijn en voelen dat hun docent hen ziet, is er minder ruimte voor pestgedrag. Goed klassenmanagement legt de fundamenten: voorspelbaarheid, gezamenlijke afspraken en het gevoel dat iedereen een waardevolle plek heeft in de klas. Wil je hier meer over leren en praktische tools krijgen die je direct kunt toepassen? Doe dan mee met onze training Klassenmanagement en bouw aan een veilige en sterke klas.

Activiteiten voor de Week tegen Pesten 

De Week tegen Pesten is hét moment om met je klas bewust stil te staan bij sociale veiligheid en onderlinge relaties. Het is een kans om samen te werken aan een fijne groepssfeer, waarin iedereen zich gezien en geaccepteerd voelt. In deze week kun je met je leerlingen verschillende activiteiten doen die bijdragen aan meer begrip, verbinding en respect in de klas. Zo leg je de basis voor een positieve sfeer waarin iedereen zichzelf mag zijn.

Het stoplicht: hoort iedereen erbij?

Maak samen met de klas een groot stoplicht van karton. Bespreek vervolgens welk gedrag ervoor zorgt dat iemand zich wel of juist niet welkom voelt in de groep.

🟢 Groen: gedrag waardoor iemand zich gezien, welkom en betrokken voelt.
🟠 Oranje: gedrag waarbij je kunt twijfelen: is dit nog grappig of kan iemand zich hierdoor buitengesloten voelen?
🔴 Rood: gedrag waardoor iemand wordt gekwetst, buitengesloten of het gevoel krijgt er niet bij te horen.

Laat leerlingen zelf voorbeelden bedenken en deze bij de juiste kleur hangen. Bespreek vooral de voorbeelden waarover de klas van mening verschilt.

Sluit af met de vraag: Wat kunnen wij doen om ervoor te zorgen dat er in onze klas écht een plek is voor iedereen?

De ongeschreven regels van onze klas

Elke groep heeft regels die nergens op papier staan. Wie mag waar zitten? Wie bepaalt wat grappig is? Welke kleding is ‘cool’? Bij wie kun je aansluiten en bij wie minder makkelijk?

Laat leerlingen in kleine groepjes zoveel mogelijk van die ongeschreven regels bedenken. Verzamel ze vervolgens klassikaal en stel bij iedere regel de vraag: Helpt deze regel iedereen om erbij te horen, of maakt hij het voor sommige leerlingen juist moeilijker?

week tegen pesten

De kracht achter het masker: werkvorm voor de Week tegen Pesten

Geef je leerlingen een blanco masker en laat ze hiermee aan de slag gaan. Op de buitenkant tekenen ze hoe ze denken dat anderen hen zien. Aan de binnenkant verbeelden ze hoe ze zichzelf echt ervaren of welke verborgen talenten ze hebben.

Wanneer de maskers klaar zijn, kunnen de leerlingen in kleine groepjes delen wat ze hebben gemaakt. Vaak komen er verrassende inzichten naar boven: een stille leerling blijkt creatief, terwijl een drukke leerling soms juist onzeker is. Deze werkvorm sluit goed aan bij de Week tegen Pesten, omdat leerlingen ontdekken dat er vaak meer achter iemand zit dan je in eerste instantie denkt.  Hier kun je zulke maskers bestellen.

De klas zonder woorden

Geef de klas een gezamenlijke opdracht, maar met één belangrijke regel: niemand mag praten. Laat ze bijvoorbeeld zonder woorden op volgorde van geboortemaand gaan staan of samen een figuur vormen.

Bespreek daarna wat er gebeurde. Wie nam vanzelf de leiding? Wie werd gevolgd? Wie wachtte af? En werd er eigenlijk wel gekeken of iedereen mee kon doen?

De domino-opdracht

Zet een rij dominostenen klaar. Duw de eerste om en laat leerlingen kijken wat er gebeurt.

Gebruik dat als startpunt voor een gesprek: gedrag werkt soms precies zo. Eén leerling begint met lachen om iemand en anderen doen mee. Maar het kan ook andersom: één leerling vraagt iemand om erbij te komen en anderen volgen.

Laat leerlingen voorbeelden bedenken van negatieve én positieve domino-effecten in een groep. Eindig met de vraag: Welke eerste dominosteen wil jij zijn?

De Complimentenmuur

In een hoek van de klas maak je een Complimentenmuur: een groot vel papier of een prikbord waarop leerlingen complimenten voor elkaar ophangen. Dat kan iets kleins zijn, zoals “Je hielp me bij rekenen”, of iets groters, zoals “Ik vind dat je altijd zo goed luistert.”

Zorg ervoor dat elk kind evenveel complimenten ontvangt door te werken met een systeem waarbij ieder kind een kaartje krijgt, en klasgenoten daarop gericht één compliment schrijven. Zo krijgt ieder kind evenveel kaartjes met complimenten. Je kunt dit bijvoorbeeld verdelen over meerdere dagen, zodat het overzichtelijk blijft en er echt aandacht is voor elk kind. Op deze manier voelt ieder kind zich gezien én gewaardeerd.

Na een week kijk je er samen naar. Vaak zijn leerlingen verrast door de hoeveelheid positieve opmerkingen die ze krijgen. Tijdens een kringgesprek bespreek je hoe het voelt om complimenten te geven én te ontvangen. De muur laat zien dat er in elke klas iets positiefs te benoemen valt.

Complimentenmuur

De afstandsbediening: welk gedrag zetten we aan of uit?

Maak samen een grote afstandsbediening van karton. Bespreek welk gedrag ervoor zorgt dat iedereen zich welkom voelt en een plek heeft in de groep.

▶️ Play: welk gedrag willen we vaker zien?
⏸️ Pauze: wanneer moeten we even stoppen en nadenken?
⏹️ Stop: welk gedrag hoort niet thuis in onze klas?
⏪ Terugspoelen: wat zou je achteraf anders doen?
🔊 Volume: wanneer moet je je stem laten horen voor jezelf of een ander?

Schrijf de ideeën van de klas op de afstandsbediening en hang hem daarna op een zichtbare plek in het lokaal. Gaat het later in het schooljaar mis of ontstaat er gedoe in de groep? Pak de afstandsbediening er dan opnieuw bij. Welke knop hebben we nu nodig? Zo blijven de afspraken van de klas het hele jaar zichtbaar en bruikbaar.

De week tegen pesten

Over de streep: positieve editie

Deze activiteit draait om herkenning en verbondenheid. Je trekt een streep in de klas of zet stoelen in twee rijen tegenover elkaar. Dan stel je vragen als: “Wie heeft wel eens iemand geholpen zonder dat diegene erom vroeg?” of “Wie heeft ooit een nieuwe leerling welkom geheten?” Kinderen die dit herkennen stappen over de streep.

Na elke vraag kun je leerlingen uitnodigen kort te vertellen waarom ze dat hebben gedaan, hoe ze zich daarbij voelden en of ze dit in de toekomst vaker zouden willen doen.

week pesten

De Vriendenbril

Laat de leerlingen een kartonnen bril versieren met kleuren, tekeningen en positieve woorden. Op de bril schrijven ze hoe zij willen dat klasgenoten elkaar zien  bijvoorbeeld met vriendelijkheid, openheid of respect.

Tijdens een kringmoment draagt ieder kind zijn of haar bril en vertelt wat ze belangrijk vinden in hoe we naar elkaar kijken. Zo wordt de bril een symbool voor de sfeer die ze samen willen creëren in de klas.

Tip: gebruik kant-en-klare kartonnen brillen die alleen nog versierd hoeven te worden. Hier kun je dit soort brillen aanschaffen.

De Positieve Klasplaylist

Muziek spreekt jongeren aan. Vraag ze een nummer te kiezen dat voor hen symbool staat voor steun, vriendschap of positiviteit. Verzamel alle nummers in een gezamenlijke playlist en luister samen naar fragmenten. Bespreek waarom iemand dat nummer heeft gekozen.

De playlist blijft een waardevolle herinnering: je kunt hem later in het jaar nog eens afspelen.

ai muziek
cyberpesten

De spiegel van de toeschouwer

Veel jongeren onderschatten hun rol als toeschouwer. In deze activiteit bespreek je situaties waarin pesten voorkomt en vraag je: “Wat zou jij als toeschouwer kunnen doen?” Leerlingen bedenken concrete acties, zoals iemand steunen, een docent inschakelen of grenzen aangeven.

Het gesprek maakt duidelijk dat iedereen een verschil kan maken, ook als je niet direct betrokken bent.

De Onzichtbare Rugzak

Elke leerling krijgt een papieren “rugzak” (uitgeknipt of getekend). De docent legt uit dat iedereen een onzichtbare rugzak draagt met daarin gevoelens, zorgen of gebeurtenissen van die dag. Leerlingen mogen zelf invullen wat er in hun rugzak zit (bijvoorbeeld “ik was zenuwachtig voor de toets” of “ik was blij omdat mijn oma op bezoek komt”).

Daarna bespreek je klassikaal dat we vaak niet weten wat een ander met zich meedraagt. 

Praat erover: kletskaarten voor de klas

Niet iedere leerling vertelt uit zichzelf wat er speelt. Een goede vraag kan nét het verschil maken. Met de Kletskaarten Samen Sterk breng je gesprekken op gang over onderwerpen die soms lastig bespreekbaar zijn.

De bundel bestaat uit drie complete sets over sociale veiligheid, pesten en meidenvenijn. Leerlingen praten aan de hand van vragen, stellingen en herkenbare situaties over onder andere buitensluiten, groepsdruk, vriendschap, grenzen, respect en sociale media.

Gebruik de kaarten klassikaal, in kleine groepjes of tijdens een mentor- of coachingsgesprek. Trek een kaart, stel de vraag en laat het gesprek ontstaan.

De kaarten zijn ook heel geschikt om later in het schooljaar opnieuw erbij te pakken wanneer er iets speelt in de groep.

Sociale veiligheid • Pesten • Meidenvenijn

Maak lastige onderwerpen makkelijker bespreekbaar in jouw klas

Het omkeerspel

Lees korte, herkenbare uitspraken voor die negatief of kwetsend kunnen overkomen, zoals: “Je mag niet meedoen.” “Jij kan dat toch niet.” “Doe niet zo stom.” Vraag de leerlingen om deze zinnen om te draaien naar iets positiefs, bijvoorbeeld: “Kom, doe gezellig mee.” “Als je wilt, help ik je.” “Goed geprobeerd, je komt steeds dichterbij.” Zo laat je zien dat woorden invloed hebben. Geef je een vreemde taal? Laat de leerlingen dan in het Engels, Frans of Duits reageren – zo combineer je sociaal leren met taalonderwijs.

De geheime bondgenoot

Aan het begin van de week krijgt elke leerling een geheime bondgenoot. Dit kan met lootjes, of jij kiest wie bij wie hoort. De opdracht: help, steun of geef complimenten, zonder dat de ander meteen weet van wie het komt. Aan het eind van de week wordt alles onthuld. Bespreek samen hoe het was om extra aandacht te geven én te krijgen.

Extra aandacht voor meidenvenijn

Veel scholen herkennen subtiele vormen van pesten die vaak voorkomen bij meisjes: buitensluiten, negeren of roddelen. Dit zogenaamde meidenvenijn is moeilijk te signaleren, maar kan diepe sporen nalaten. Daarom is het belangrijk hier gericht aandacht aan te besteden.

Onze training Meidenvenijn helpt docenten dit gedrag te herkennen en effectief aan te pakken, zowel in de klas als in individuele gesprekken.

meidenvenijn

About the Author

Follow me


{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}